Iya meh nyau lepa pengawa udah tembu ngetau sida Apai Sali menyanak pan
nyau nadai pengawa di kerja agi ba umai betaun baka orang bukai. Besari
sari tudah Apai Sali tu duduk dunga dunga begaga ke sarung duku. Nyua
sepengelama ke baka nya, nyau bisi tiga iti ga sarung duku nya udah
tembu digaga iya. Nyadi pagi hari siti iya lalu madah ngagai bini iya
Enchelegit Tisi Langit, Enchelegi Tisi Hari iya nya Indai Sali.
“Akai
rai Indai Duat, lama bender ga aku tu udah enda nemuai ngagai akan aku
Apai Seumang Umang udah kami duai ke bai iya besilih rumah hari nya.”
Indai
Sali lalu nyaut “Ba nuan ka amat besulu enggau Apai Seumang Umang, enda
nemu jera kediri empu. Setiap kali seduai besulu nuan enda tau enda
bulih penusah”
“Eh ! Ukai nya lama aku nemuai ngagai iya deh. Aku
enggai meh kedua kali dikeduan iya baka nya belama. Aku empu ke tambab
mudah ka dikemeli ke iya” pia ko saut Apai Sali.
Nama agi deh
lalu jengkau iya duku iya ke dikait ke ba tandok rusa lalu ditangkin ke
ba punggung. Lalu japai iya sumpit lalu san iya laban ke ka nemuai
ngagai akan iya Apai Seumang Umang. Nadai beleman Apai Sali tu nurun
laban enda ngasi ke jako rara bini iya Enchelegit.
Bejalai iya
kenu ko ensera ninting serarai umai sida lalu rembus ba sungai ba ulu
lebak. Sambil ke bejalai nya Apai Sali endang tak kadah kadah gining
gining malik ngagai puchok kayu ngicha kediri bisi meda kenaya burong
tauka jelu laban ke lama nadai kala begiga ke lauk.
Nyau kelama
iya ke bejalai, bukit di turun bukit di tiki, bejalai meruan niti
menasan jalai jani dia dinga iya nyau rami munyi kukok manok Apai
Seumang Umang ba rumah ke udah di pesilih ke seduai iya tahun nyin suba.
Lalu bejalai keno ko iya begadai gadai niti jalai pendai sida Apai
Seumang Umang laban nemu diri sigi udah datai. Datai meh iya ba kaki
tangga sida Apai Seumang Umang lalu nyapa nanya ke penyadi rumah Apai
Seumang Umang nya alai iya nemuai.
“Oh Akan ! Nyadi rumah nuan
sehari tu alai aku nemuai.” pia ko Apai Sali ngangau ari tanah. Udah nya
lalu pedea Apai Sali pansut deh anak dara Apai Seumang Umang ngelalu ke
iya.
“Lalu meh Aya, nadai rumah kami sehari tu bengat bisi penti bisi pemali di tiki. Lalu meh,” pia ko anak Apai Seumang Umang.
Apai
Sali pan lalu niki ke rumah. Iya pan lalu nudok kediri ba tikai ke udah
di anchau ke anak Apai Seumang Umang. Anak dara Apai Seumang Umang lalu
mupok ke dapur ga nampung pengawa iya ke bebela ka lauk. Kelama ke
duduk nadai orang nunga nyau enda berasai Apai Sali nanya anak dara Apai
Seumang Umang meda Apai Seumang Umang tak nadai ayan.
“Oh Umang ! Dini penunga apai enggau indai nuan deh tak nadai ayan betunga enggau aku ditu,” pia ko Apai Sali.
“Amat
ga Aya, enda ingat madah ngagai nuan aku tadi. Nyau ka datai seduai iya
tu pelaba ke aku. Laban tumu pagi tadi seduai iya nurun ngabas ginti ke
di tan ke ba tisi kaki umai kami.” pia saut anak Apai Seumang Umang.
“Agi
lama alai seduai tu pulai, enti enda pia mulai kediri dulu ga aku. Ila
nemuai baru. Lelenggau bendar ke Akan aku nya.” pia ko Apai Sali.
“Duduk
dulu meh Aya. Tu aku nyau udah mela lauk lalu nyangkong nuan merarau
lagi. Nadai patut seduai tu tak bengat lama deh ti semina tak naka
ngabas ginti.” pia ko anak Apai Seumang Umang nan ke tudah Apai Sali
enggai ke lalu enda betemu enggau apai iya.
Nama agi deh lalu
ngali kediri tudah Apai Sali ba tikai idas ke dianchau anak Apai Seumang
Umang. Sambil ke gali nyau nyau betampung batang ga daun ruku daun biru
nya di insap iya. Nyau baka asap orang ke nepok landak ba lubang pa
pemalat kesoh asap insap Apai Sali. Nyau enda berasai tudah Apai Sali
lalu meliar ai mata meda pemanah rumah iya nya tak percuma di silih iya
enggau Apai Seumang Umang laban ngingat ke pengelantang sida menyanak
sekumbang ti diau ba utai ke ngemanah nya menya.
Nyau meh
penumbas iya Apai Sali ke nganti Apai Seumang Umang, dinga iya tak baka
lukau orang berandau ngadap ke tunga pala tangga. Lalu beguai iya
ensugau ngesai kediri ari ti gali nya laban ka nyengok ari lubang
penyengok ka meda sapa orang ke bemunyi nya tadi. Nama agi deh pengaga
ati Apai Sali meda Apai Seumang Umang seduai bini iya nyau betangkan
tangkan baru datai ba pala tangga ka niki. Peda iya Apai Seumang Umang
tak naka iya pengaga megai burong tiong ba jari iya nyau baka anak mit.
Apai Sali pan lalu ngangau ari lubang penyengok nya.
“Apo Akan !
Kumbai aku enda datai seduai Indai Seumang Umang tadi. Udah ka mulai
kediri aku tadi tang agi di tan ke Umang laban ti ngumbai seduai nyau ka
pulai ngabas ginti ba tisi umai.” Pia ko Apai Sali.
“Eh dudok dulu
meh Akan ! Lama bendar nuan udah enda nemuai ngagai kami menyanak. Aku
tu ka limpang nyimpan burong tiong tu ba kurungan baroh rumah tu dulu.”
Pia ko Apai Seumang Umang nyaut iya.
Udah meh Apai Seumang Umang
tembu nyimpan burong tiong nya iya lalu niki ke rumah dudok nunga Apai
Sali. Seduai iya endang baka selama tau bendar besulu enggau pangan diri
lalu maioh macham cherita ti ka di kenang enggau pangan laban ke lama
udah enda betemu. Nyau kepuas seduai iya ke berandau nya sekali dinga
Apai Sali tak bejako orang ari baroh rumah tak nyau ngeragak nya nadai
orang nimbal. Agi naka sekali orang nya bejako enda Apai Sali iboh, lalu
perening iya ga gamal mua tudah Apai Seumang Umang ke berandau nunga
iya. Peda iya tudah Apai Seumang Umang tak nadai apa nama, tak majak
kediri berandau baka ke nadai ninga utai.
Nyau ke leju ninga utai nyelai munyi nya dia Apai Sali lalu nanya Apai Seumang Umang.
“Akan
bisi nuan ninga orang bejako kediri nadai orang nimbal tak nyau
bekelukau ba baroh rumah nuan tu. Ukai antu sebayan nya kini ?” pia ko
Apai Sali.
“Iya ke nyau radak radak bejako sebarang utai rara
sekumbang tua ke berandau nya tadi ko nuan Akan,” pia ko saut Apai
Seumang Umang.
“Au ah ! Di anti niki nadai ga niki. Nanya ke penyadi
rumah nuan tu nadai ga di dinga nyapa. Tak geli ati aku ninga orang nya
Akan,” pia ko Apai Sali ga agi irau ati.
“Eh nya meh burong tiong ke
di bai kami duai Indai Seumang Umang pulai ngabas ginti tadi. Baru ulih
kami duai laban ke semampai ninga iya bemunyi ba tisi umai sekumbang
kami ti ngetau tu tadi,” pia ko Apai Seumang Umang.
‘Apo amat
bidik nuan Akan ! Nurun nginti tau tak pulai bulih burong tiong ukai mai
ikan.” pia ko Apai Sali majak irau ati ninga Apai Seumang Umang ke
nurun nginti tau tak bulih burong. Ti tak sengapa burong enda ga iboh
nya burong tiong ke udah nemu bejako munyi kitai mensia.
“Nadai aku
bula ke nuan Akan. Endang amat ulih kami duai nginti burong tiong nya
tadi. Ginti kami duai ba lubang pun kayu ba tisi umai kami nya.” Pia ko
Apai Seumang Umang ngemendar ke cherita diri.
“Bah nama utai ke
umpan di kena nuan nginti alai tau tak ulih nuan burong tiong nya deh ?”
pia ko Apai Sali laban iya tak rindu ati ninga burong tiong nya nemu
bendar bejako munyi kitai mensia..
“Nadai nya utai bukai deh Akan !
Bai ke nuan penganan jala, telu manok mansau, asi pulut lulun enggau
penganan iri ka umpan, ka iya olih deh, baka enggi aku tadi,” pia ko
Apai Seumang Umang.
Ninga munyi nya lalu naka iya pengaga ati
Apai Sali laban ngarap kediri tau bulih nginti burong tiong. Seduai iya
Apai Seumang Umang pan lalu besemaia laban hari siti Apai Seumang Umang
madah kediri ka nunjok ke Apai Sali madah ke dini bagi lubang pun kayu
ke agi bisi alai burong tiong nya besarang.
Udah meh tembu
merarau tengah hari nya dia Apai Sali lalu madah kediri ka pulai. Iya
lalu berat rat bendar enggai ke Apai Seumang Umang bula enda nurun
pagila ngulu ke iya nginti burong tiong munyi ke tusoi Apai Seumang
Umang ngagai iya. Datai Apai Sali ba langkau iya empu dia iya lalu
ngasoh bini iya Enchelegit ngaga penganan jala enggau penganan iri. Sali
lalu diasoh iya ngambi telu manok sida ke di kemisi ke ba kurungan di
baroh langkau. Iya pan lalu nurun begiga ke buloh ruas ambi ke bisi di
kena iya belulun ka asi pulut laban semua utai tu endang semina nya aja
ke tau nyadi ke umpan kena nginti burong tiong munyi ko tusoi Apai
Seumang Umang.
Iya meh tekerbak tawas pagi hari siti Apai Sali
lalu beguai guai nyimpan semua utai ke umpan iya nya ke dalam raga serta
mupok nuju tisi umai sida Apai Seumang Umang nitih ke semaia seduai.
Datai iya ba tisi umai peda iya Apai Seumang Umang endang udah dugau
dugau dudok nginsap ba pelasar dalam langkau umai sida. Naka iya
pengeransing ati Apai Sali sehari nya laban nadai patut enda olih iya
burong tiong enti nitih ko Apai Seumang Umang laban umpan kelalu maioh
dibai iya nginti burong tiong.
“Bah Akan ni bagi pun kayu ke bisi
lubang alai burong tiong nya besarang. Padah ke aku meh ambi ke hari
enda tebasau enggai ke hari nyau tinggi lagi. Takut ke iya siga lalu
terbai ke bukai.” Pia ko iya minta tunjok ke Apai Seumang Umang.
“Eh
Nyin iya Akan ! Tang nuan nganti ditu dulu nganti nuan bisi ninga iya
bemunyi baru nuan tau ngulur ke ginti nuan ngagai lubang pun kayu nya
enggai ke burong tiong nya nadai dia. Aku ka ngiga lauk ke bukai asoh
Indai Seumang Umang tadi,” pia ko saut Apai Seumang Umang ke endang udah
be ema raga lalu mupok ngejang ninggal ke Apai Sali kediri.
Nama
agi deh lalu beguai guai Apai Seumang Umang ninggal ke Apai Sali
ngelaung enggai ke di peda Apai Sali nuju ngagai pun kayu ke udah di
tunjok ke iya nya tadi. Datai ba pun kayu nya tadi dia Apai Seumang
Umang lalu rauh rauh ngaga diri munyi burong tiong ke bisi ba kurungan
di baroh rumah iya. Apai Sali pan lalu beguai guai ga nuju lubang pun
kayu nya lalu ngulur ka tali ginti iya ke dalam lubang munyi ko tusoi
Apai Seumang Umang.
Keterubah iya Apai Sali ngulur ka telu manok
mansau ke umpan iya. Iya meh nyau abis semua telu manok mansau ke bisi
di bai iya nya lalu bedau ga burong tiong nya ulih iya. Apai Sali lalu
bejako kediri meda burong tiong lalu bedau ulih.
“Bangar amat ga
burong tiong tu lalu bedau ulih. Tu nama nyau abis telu manok mansau ke
di bai aku tu,” pia ko iya mutap. Udah nya dinga iya tak nyaut ga Apai
Seumang Umang ke belalai dalam lubang kayu nya nyaut ngelulu kediri
nyadi burong tiong.
“Enggai agi aku beguna ka telu manok mansau. Tak
nya belama. penganan iri ka aku,” ko Apai Seumang Umang ke nyadi burong
tiong dalam lubang kayu nya.
Nama lalu beguai guai ga iya ngulur
ke ginti iya beumpan ke penganan iri ngarap ke ginti diri bulih burong
tiong. Iya meh nyau abis penganan iri nya ke umpan iya burong tiong pan
lalu bedau ga ulih. Naka iya pemedis ati tudah Apai Sali meda ginti diri
lalu bedau bulih burong tiong, dia iya lalu bejako.
“Ah deh.
Naka naka ga burong tiong tu lalu enda ulih. Telu mansau enggau penganan
iri ke umpan aku pan udah ga abis, tak bulu burong tu lalu bedau meh
aku meda. Anang ke tak mai tuboh iya,” pia ko iya muchau bejako kediri.
Sekali dinga iya tak nemu nyaut deh burong tiong dalam pun kayu nya munyi tu :
“Selalu
tu belama ke di empa ka kena ngumpan kami. Uji penganan jala nya baru
iya,” pia ko Apai Seumang Umang nyaut dalam lubang kayu ngelulu kediri
nyadi burong tiong.
Ninga munyi nya lalu beguai ga tudah Apai
Sali ngait ke penganan jala ba mata ginti iya lalu ngulur ke nya dalam
lubang kayu ngarap kediri tau bulih nginti burong tiong. Ulur ke iya
sekali peda abis ga umpan nya di empa burong, tang burong lalu bedau
ulih. Umpan pan nyau majak abis seabis. Iya pan bejako kediri barandau
nengali ngeransi meda diri lalu nadai utai udah ulih.
“Apo naka
meh burong tu lalu enggai ulih. Tu deh nyau abis semua umpan aku. Pagila
nama enda utai kena ngumpan ti semua nya tak dikumbai burong tiong tu
selalu diempa iya,” ko iya kutap kutap ngeransi diri ke lalu nadai utai
udah ulih. Sekali dinga iya lalu nyaut deh burong tiong dalam lubang
nya.
“Buah pisang, dagin babi panggang enggau manok panggang baru
kami ka makai,” pia ko saut Apai Seumang Umang ke dalam lubang kayu nya
ngelulu kediri nyadi burong tiong.
Apai Sali lalu mulai kediri
ngagai langkau sida. Datai iya din, dia iya lalu ngasoh Sali nebang
pisang sida lalu milih buah ti mansau aja. Bini iya Enchelegit lalu
diasoh iya nangkap manok laban iya ka nangkap babi. Ninga Apai Sali
ngasoh ngereja utai munyi nya dia Indai Sali lalu nanya kapa guna iya ka
bebunoh ke babi manok nyangka bisi temuai ka datai ba rumah sida.
“Eh
nadai nya utai di tanya ke nuan Indai Duat. Ka di kena aku nginti
burong tiong ke umpan aku laban nya utai tau ke umpan ko burong tiong
nya tadi leboh aku ke nginti ba tisi umai sida Apai Seumang Umang,” pia
ko saut Apai Sali.
Udah nya baru Indai Sali nemu guna iya enggau
telu manok mansau, penganan iri enggau penganan jala sehari nya tadi.
Indai Sali pan lalu enda lantang ati ninga iya nyebut diri ngena umpan
nya nitih ke padah Apai Seumang Umang.
“Apo Apai Duat. Salah nama
baka tu, nadai apai indai, aki ini kitai tu kelia kala nginti burong
lalu beumpan ke utai munyi ko Apai Seumang Umang nya tauka munyi ko
burong tiong nya tadi. Uji abas nuan baru ngagai pun kayu nya tadi amat
enda nya bisi burong tiong diau dia.” Pia ko Enchelegit tekenyit ninga
cherita Apai Sali serta sinu ninga iya semampai di keduan Apai Seumang
Umang.
Ninga munyi nya Apai Sali lalu pedis amat ati laban nemu
diri udah dikeduan Apai Seumang Umang baru. Iya lalu beguai guai ngabas
ngagai pun kayu ke alai iya nginti pagi nya. Datai iya ba pun kayu nya
lalu ngalih ke sepiak ari ke ukai uorng alai iya ngulor ke ginti. Sekali
tak peda iya nyau denga denga pemesai lubang pun kayu nya tau alai
mensia belalai. Peda iya kulit kerubong telu enggau repik penganan nyau
betabur bekau Apai Seumang Umang makai umpan ke di ulur ke Apai Sali
leboh ke ka nginti burong tiong pagi nya tadi. Naka iya pengeringat Apai
Sali laban amat munyi ko bini iya Enchelegit iya sigi dikemula serta
dikelakar Apai Seumang Umang baru.
Tumu pagi hari siti iya pan
lalu nurun baru ga ka nginti burong tiong nya nitih ke padah burong
tiong nya kemari. Tang penurun iya pagi nya enda mai umpan babi panggang
enggau manok panggang tang semina mai buah pisang lengki sigi aja serta
enggau ruas payan ti naka iya pemesai alai iya nyimpan ai angat. Datai
iya ba tisi umai sida Apai Seumang Umang peda iya Apai seumang Umang
endang udah bisi dia ngelulu kediri matah ke daun ubi.
“Tumu bendar nuan pagi tu Akan,” ko Apai Seumang Umang nanya iya dulu.
“Enggai
nyadi enda tu Akan, Bangar amat burong tiong nya nemu bendar milih utai
diempa ke umpan, nya alai aku nguji baru sehari tu,” ko iya nyaut Apai
Seumang Umang.
“Kapa nuan ruas ngemesai nya deh Akan. Nama umpan bai
nuan sehari tu,” pia ko Apai Seumang Umang bejako sambil nyeling ke
bukai laban ti ka ketawa kediri empu ti beduan Apai Sali.
“Eh munyi
ke dipinta meh Akan. Mai manok panggang enggau babi panggang aku dalam
ruas tu enggau buah pisang nitih ke pinta burong tiong nya kemari,” pia
ko iya ga nyaut sambil ti tuchum laban ka malas Apai Seumang Umang. Apai
Seumang Umang endang mimit pan nadai meh nyangka Apai Sali nemu diri
udah di keduan iya kemari.
Apai Sali lalu ngelulu kediri nginsap
laban ngawak ke Apai Seumang Umang nya mupok dulu ngelaung ngagai pun
kayu ke dikumbai bisi burong tiong besarang. Enda lama udah nya dinga
iya tak nyau kaun kaung munyi burong tiong nya bejako nadai utai
ngemanah manah nya ari munyi ke kemari. Apai Sali pan lalu beguai ga
nuju pun kayu nya lalu ngulor ka buah pisang lengki ke nyadi ke umpan ka
di kena iya nginti burong tiong nya. Udah nya peda iya enda lama buah
pisang nya lalu abis, lalu dipeda iya semina kulit aja ke agi tekait ba
mata ginti.
“Apo jampat amat burong tu makai. Umpan pan ka semina
sigi tu aja bisi dibai aku,” ko iya bejako kediri beketup ngeli laban
ti pedis ati ngagai Apai Seumang Umang.
Dinga iya lalu nyaut deh burong tiong dalam lubang kayu nya tadi.
“Panggang
babi baru kami ka makai, buah pisang nya enda nyamai,” pia ko Apai
Seumang Umang ke belalai dalam lubang kayu ngelulu Kediri nyadi burong
tiong.
“Au lagi meh ! Nganti aku udah ngulih ke ruas panggang tu ari ema ,” pia ko Apai Sali.
Apai
Seumang Umang pan lalu naka iya pengaga ninga Apai Sali baru ka ngulih
ke ruas payan nadai utai ngemesai mesai nya dalam ema iya.
“Nyampau
pemaioh lauk tu lagi, nya baru bebendar perut tu bentus kenyang makai
sehari tu. Tau lalu lemai mulai kediri ke rumah,” ko Apai Seumang Umang
bejako dalam ati diri.
Apai Sali pan lalu beguai guai ngulih ke
ruas payan ari ema iya enggai ke siuh laban ai angat ke dibai iya ari
rumah nya endang tak semadi enggai angat agi dibai iya nurun pagi nya
laban ka manjah Apai Seumang Umang ti selalu ngayah ke iya. Apai Sali
pan lalu enda chamang chamang nyiuh ka ai angat nya ngagai lubang pun
kayu ke alai Apai Seumang Umang nya belalai makai umpan ke di ulur ke
iya. Serta meh ai angat nya udah dipanjah Apai Sali ngagai Apai Seumang
Umang sekali dinga Apai Sali tak nyau munyi remaung negong pa pengingar
nyawa Apai Seumang Umang manjong dalam lubang kayu ke alai iya belalai.
“Apo
Akan ! Parai aku tu Akan dipanjah nuan ngena ai angat ngenyadi tu,” ko
Apai Seumang Umang rauh rauh nyabak tuai nat kediri betu.
Apai Sali
lalu beguai guai ngebu kediri pulai belanda landa enggai kiroh ke Apai
Seumang Umang ti nat ke pemedis laban betu ai angat nya tadi. Sambil ke
belanda pulai iya pan naka iya pengaga laban udah tebalas ke Apai
Seumang Umang ke selalau beduan iya.
Tiada ulasan:
Catat Ulasan