Follow

Rabu, 30 Januari 2013

APAI SALI NGINTI BURONG TIONG

Iya meh nyau lepa pengawa udah tembu ngetau sida Apai Sali menyanak pan nyau nadai pengawa di kerja agi ba umai betaun baka orang bukai. Besari sari tudah Apai Sali tu duduk dunga dunga begaga ke sarung duku. Nyua sepengelama ke baka nya, nyau bisi tiga iti ga sarung duku nya udah tembu digaga iya. Nyadi pagi hari siti iya lalu madah ngagai bini iya Enchelegit Tisi Langit, Enchelegi Tisi Hari iya nya Indai Sali.

“Akai rai Indai Duat, lama bender ga aku tu udah enda nemuai ngagai akan aku Apai Seumang Umang udah kami duai ke bai iya besilih rumah hari nya.”
Indai Sali lalu nyaut “Ba nuan ka amat besulu enggau Apai Seumang Umang, enda nemu jera kediri empu. Setiap kali seduai besulu nuan enda tau enda bulih penusah”
“Eh ! Ukai nya lama aku nemuai ngagai iya deh. Aku enggai meh kedua kali dikeduan iya baka nya belama. Aku empu ke tambab mudah ka dikemeli ke iya” pia ko saut Apai Sali.

Nama agi deh lalu jengkau iya duku iya ke dikait ke ba tandok rusa lalu ditangkin ke ba punggung. Lalu japai iya sumpit lalu san iya laban ke ka nemuai ngagai akan iya Apai Seumang Umang. Nadai beleman Apai Sali tu nurun laban enda ngasi ke jako rara bini iya Enchelegit.

Bejalai iya kenu ko ensera ninting serarai umai sida lalu rembus ba sungai ba ulu lebak. Sambil ke bejalai nya Apai Sali endang tak kadah kadah gining gining malik ngagai puchok kayu ngicha kediri bisi meda kenaya burong tauka jelu laban ke lama nadai kala begiga ke lauk.

Nyau kelama iya ke bejalai, bukit di turun bukit di tiki, bejalai meruan niti menasan jalai jani dia dinga iya nyau rami munyi kukok manok Apai Seumang Umang ba rumah ke udah di pesilih ke seduai iya tahun nyin suba. Lalu bejalai keno ko iya begadai gadai niti jalai pendai sida Apai Seumang Umang laban nemu diri sigi udah datai. Datai meh iya ba kaki tangga sida Apai Seumang Umang lalu nyapa nanya ke penyadi rumah Apai Seumang Umang nya alai iya nemuai.

“Oh Akan ! Nyadi rumah nuan sehari tu alai aku nemuai.” pia ko Apai Sali ngangau ari tanah. Udah nya lalu pedea Apai Sali pansut deh anak dara Apai Seumang Umang ngelalu ke iya.
“Lalu meh Aya, nadai rumah kami sehari tu bengat bisi penti bisi pemali di tiki. Lalu meh,” pia ko anak Apai Seumang Umang.

Apai Sali pan lalu niki ke rumah. Iya pan lalu nudok kediri ba tikai ke udah di anchau ke anak Apai Seumang Umang. Anak dara Apai Seumang Umang lalu mupok ke dapur ga nampung pengawa iya ke bebela ka lauk. Kelama ke duduk nadai orang nunga nyau enda berasai Apai Sali nanya anak dara Apai Seumang Umang meda Apai Seumang Umang tak nadai ayan.

“Oh Umang ! Dini penunga apai enggau indai nuan deh tak nadai ayan betunga enggau aku ditu,” pia ko Apai Sali.
“Amat ga Aya, enda ingat madah ngagai nuan aku tadi. Nyau ka datai seduai iya tu pelaba ke aku. Laban tumu pagi tadi seduai iya nurun ngabas ginti ke di tan ke ba tisi kaki umai kami.” pia saut anak Apai Seumang Umang.
“Agi lama alai seduai tu pulai, enti enda pia mulai kediri dulu ga aku. Ila nemuai baru. Lelenggau bendar ke Akan aku nya.” pia ko Apai Sali.
“Duduk dulu meh Aya. Tu aku nyau udah mela lauk lalu nyangkong nuan merarau lagi. Nadai patut seduai tu tak bengat lama deh ti semina tak naka ngabas ginti.” pia ko anak Apai Seumang Umang nan ke tudah Apai Sali enggai ke lalu enda betemu enggau apai iya.

Nama agi deh lalu ngali kediri tudah Apai Sali ba tikai idas ke dianchau anak Apai Seumang Umang. Sambil ke gali nyau nyau betampung batang ga daun ruku daun biru nya di insap iya. Nyau baka asap orang ke nepok landak ba lubang pa pemalat kesoh asap insap Apai Sali. Nyau enda berasai tudah Apai Sali lalu meliar ai mata meda pemanah rumah iya nya tak percuma di silih iya enggau Apai Seumang Umang laban ngingat ke pengelantang sida menyanak sekumbang ti diau ba utai ke ngemanah nya menya.

Nyau meh penumbas iya Apai Sali ke nganti Apai Seumang Umang, dinga iya tak baka lukau orang berandau ngadap ke tunga pala tangga. Lalu beguai iya ensugau ngesai kediri ari ti gali nya laban ka nyengok ari lubang penyengok ka meda sapa orang ke bemunyi nya tadi. Nama agi deh pengaga ati Apai Sali meda Apai Seumang Umang seduai bini iya nyau betangkan tangkan baru datai ba pala tangga ka niki. Peda iya Apai Seumang Umang tak naka iya pengaga megai burong tiong ba jari iya nyau baka anak mit. Apai Sali pan lalu ngangau ari lubang penyengok nya.

“Apo Akan ! Kumbai aku enda datai seduai Indai Seumang Umang tadi. Udah ka mulai kediri aku tadi tang agi di tan ke Umang laban ti ngumbai seduai nyau ka pulai ngabas ginti ba tisi umai.” Pia ko Apai Sali.
“Eh dudok dulu meh Akan ! Lama bendar nuan udah enda nemuai ngagai kami menyanak. Aku tu ka limpang nyimpan burong tiong tu ba kurungan baroh rumah tu dulu.” Pia ko Apai Seumang Umang nyaut iya.

Udah meh Apai Seumang Umang tembu nyimpan burong tiong nya iya lalu niki ke rumah dudok nunga Apai Sali. Seduai iya endang baka selama tau bendar besulu enggau pangan diri lalu maioh macham cherita ti ka di kenang enggau pangan laban ke lama udah enda betemu. Nyau kepuas seduai iya ke berandau nya sekali dinga Apai Sali tak bejako orang ari baroh rumah tak nyau ngeragak nya nadai orang nimbal. Agi naka sekali orang nya bejako enda Apai Sali iboh, lalu perening iya ga gamal mua tudah Apai Seumang Umang ke berandau nunga iya. Peda iya tudah Apai Seumang Umang tak nadai apa nama, tak majak kediri berandau baka ke nadai ninga utai.

Nyau ke leju ninga utai nyelai munyi nya dia Apai Sali lalu nanya Apai Seumang Umang.

“Akan bisi nuan ninga orang bejako kediri nadai orang nimbal tak nyau bekelukau ba baroh rumah nuan tu. Ukai antu sebayan nya kini ?” pia ko Apai Sali.
“Iya ke nyau radak radak bejako sebarang utai rara sekumbang tua ke berandau nya tadi ko nuan Akan,” pia ko saut Apai Seumang Umang.
“Au ah ! Di anti niki nadai ga niki. Nanya ke penyadi rumah nuan tu nadai ga di dinga nyapa. Tak geli ati aku ninga orang nya Akan,” pia ko Apai Sali ga agi irau ati.
“Eh nya meh burong tiong ke di bai kami duai Indai Seumang Umang pulai ngabas ginti tadi. Baru ulih kami duai laban ke semampai ninga iya bemunyi ba tisi umai sekumbang kami ti ngetau tu tadi,” pia ko Apai Seumang Umang.

‘Apo amat bidik nuan Akan ! Nurun nginti tau tak pulai bulih burong tiong ukai mai ikan.” pia ko Apai Sali majak irau ati ninga Apai Seumang Umang ke nurun nginti tau tak bulih burong. Ti tak sengapa burong enda ga iboh nya burong tiong ke udah nemu bejako munyi kitai mensia.
“Nadai aku bula ke nuan Akan. Endang amat ulih kami duai nginti burong tiong nya tadi. Ginti kami duai ba lubang pun kayu ba tisi umai kami nya.” Pia ko Apai Seumang Umang ngemendar ke cherita diri.
“Bah nama utai ke umpan di kena nuan nginti alai tau tak ulih nuan burong tiong nya deh ?” pia ko Apai Sali laban iya tak rindu ati ninga burong tiong nya nemu bendar bejako munyi kitai mensia..
“Nadai nya utai bukai deh Akan ! Bai ke nuan penganan jala, telu manok mansau, asi pulut lulun enggau penganan iri ka umpan, ka iya olih deh, baka enggi aku tadi,” pia ko Apai Seumang Umang.

Ninga munyi nya lalu naka iya pengaga ati Apai Sali laban ngarap kediri tau bulih nginti burong tiong. Seduai iya Apai Seumang Umang pan lalu besemaia laban hari siti Apai Seumang Umang madah kediri ka nunjok ke Apai Sali madah ke dini bagi lubang pun kayu ke agi bisi alai burong tiong nya besarang.

Udah meh tembu merarau tengah hari nya dia Apai Sali lalu madah kediri ka pulai. Iya lalu berat rat bendar enggai ke Apai Seumang Umang bula enda nurun pagila ngulu ke iya nginti burong tiong munyi ke tusoi Apai Seumang Umang ngagai iya. Datai Apai Sali ba langkau iya empu dia iya lalu ngasoh bini iya Enchelegit ngaga penganan jala enggau penganan iri. Sali lalu diasoh iya ngambi telu manok sida ke di kemisi ke ba kurungan di baroh langkau. Iya pan lalu nurun begiga ke buloh ruas ambi ke bisi di kena iya belulun ka asi pulut laban semua utai tu endang semina nya aja ke tau nyadi ke umpan kena nginti burong tiong munyi ko tusoi Apai Seumang Umang.

Iya meh tekerbak tawas pagi hari siti Apai Sali lalu beguai guai nyimpan semua utai ke umpan iya nya ke dalam raga serta mupok nuju tisi umai sida Apai Seumang Umang nitih ke semaia seduai. Datai iya ba tisi umai peda iya Apai Seumang Umang endang udah dugau dugau dudok nginsap ba pelasar dalam langkau umai sida. Naka iya pengeransing ati Apai Sali sehari nya laban nadai patut enda olih iya burong tiong enti nitih ko Apai Seumang Umang laban umpan kelalu maioh dibai iya nginti burong tiong.

“Bah Akan ni bagi pun kayu ke bisi lubang alai burong tiong nya besarang. Padah ke aku meh ambi ke hari enda tebasau enggai ke hari nyau tinggi lagi. Takut ke iya siga lalu terbai ke bukai.” Pia ko iya minta tunjok ke Apai Seumang Umang.
“Eh Nyin iya Akan ! Tang nuan nganti ditu dulu nganti nuan bisi ninga iya bemunyi baru nuan tau ngulur ke ginti nuan ngagai lubang pun kayu nya enggai ke burong tiong nya nadai dia. Aku ka ngiga lauk ke bukai asoh Indai Seumang Umang tadi,” pia ko saut Apai Seumang Umang ke endang udah be ema raga lalu mupok ngejang ninggal ke Apai Sali kediri.

Nama agi deh lalu beguai guai Apai Seumang Umang ninggal ke Apai Sali ngelaung enggai ke di peda Apai Sali nuju ngagai pun kayu ke udah di tunjok ke iya nya tadi. Datai ba pun kayu nya tadi dia Apai Seumang Umang lalu rauh rauh ngaga diri munyi burong tiong ke bisi ba kurungan di baroh rumah iya. Apai Sali pan lalu beguai guai ga nuju lubang pun kayu nya lalu ngulur ka tali ginti iya ke dalam lubang munyi ko tusoi Apai Seumang Umang.

Keterubah iya Apai Sali ngulur ka telu manok mansau ke umpan iya. Iya meh nyau abis semua telu manok mansau ke bisi di bai iya nya lalu bedau ga burong tiong nya ulih iya. Apai Sali lalu bejako kediri meda burong tiong lalu bedau ulih.

“Bangar amat ga burong tiong tu lalu bedau ulih. Tu nama nyau abis telu manok mansau ke di bai aku tu,” pia ko iya mutap. Udah nya dinga iya tak nyaut ga Apai Seumang Umang ke belalai dalam lubang kayu nya nyaut ngelulu kediri nyadi burong tiong.
“Enggai agi aku beguna ka telu manok mansau. Tak nya belama. penganan iri ka aku,” ko Apai Seumang Umang ke nyadi burong tiong dalam lubang kayu nya.

Nama lalu beguai guai ga iya ngulur ke ginti iya beumpan ke penganan iri ngarap ke ginti diri bulih burong tiong. Iya meh nyau abis penganan iri nya ke umpan iya burong tiong pan lalu bedau ga ulih. Naka iya pemedis ati tudah Apai Sali meda ginti diri lalu bedau bulih burong tiong, dia iya lalu bejako.

“Ah deh. Naka naka ga burong tiong tu lalu enda ulih. Telu mansau enggau penganan iri ke umpan aku pan udah ga abis, tak bulu burong tu lalu bedau meh aku meda. Anang ke tak mai tuboh iya,” pia ko iya muchau bejako kediri.
Sekali dinga iya tak nemu nyaut deh burong tiong dalam pun kayu nya munyi tu :
“Selalu tu belama ke di empa ka kena ngumpan kami. Uji penganan jala nya baru iya,” pia ko Apai Seumang Umang nyaut dalam lubang kayu ngelulu kediri nyadi burong tiong.

Ninga munyi nya lalu beguai ga tudah Apai Sali ngait ke penganan jala ba mata ginti iya lalu ngulur ke nya dalam lubang kayu ngarap kediri tau bulih nginti burong tiong. Ulur ke iya sekali peda abis ga umpan nya di empa burong, tang burong lalu bedau ulih. Umpan pan nyau majak abis seabis. Iya pan bejako kediri barandau nengali ngeransi meda diri lalu nadai utai udah ulih.

“Apo naka meh burong tu lalu enggai ulih. Tu deh nyau abis semua umpan aku. Pagila nama enda utai kena ngumpan ti semua nya tak dikumbai burong tiong tu selalu diempa iya,” ko iya kutap kutap ngeransi diri ke lalu nadai utai udah ulih. Sekali dinga iya lalu nyaut deh burong tiong dalam lubang nya.
“Buah pisang, dagin babi panggang enggau manok panggang baru kami ka makai,” pia ko saut Apai Seumang Umang ke dalam lubang kayu nya ngelulu kediri nyadi burong tiong.

Apai Sali lalu mulai kediri ngagai langkau sida. Datai iya din, dia iya lalu ngasoh Sali nebang pisang sida lalu milih buah ti mansau aja. Bini iya Enchelegit lalu diasoh iya nangkap manok laban iya ka nangkap babi. Ninga Apai Sali ngasoh ngereja utai munyi nya dia Indai Sali lalu nanya kapa guna iya ka bebunoh ke babi manok nyangka bisi temuai ka datai ba rumah sida.

“Eh nadai nya utai di tanya ke nuan Indai Duat. Ka di kena aku nginti burong tiong ke umpan aku laban nya utai tau ke umpan ko burong tiong nya tadi leboh aku ke nginti ba tisi umai sida Apai Seumang Umang,” pia ko saut Apai Sali.

Udah nya baru Indai Sali nemu guna iya enggau telu manok mansau, penganan iri enggau penganan jala sehari nya tadi. Indai Sali pan lalu enda lantang ati ninga iya nyebut diri ngena umpan nya nitih ke padah Apai Seumang Umang.

“Apo Apai Duat. Salah nama baka tu, nadai apai indai, aki ini kitai tu kelia kala nginti burong lalu beumpan ke utai munyi ko Apai Seumang Umang nya tauka munyi ko burong tiong nya tadi. Uji abas nuan baru ngagai pun kayu nya tadi amat enda nya bisi burong tiong diau dia.” Pia ko Enchelegit tekenyit ninga cherita Apai Sali serta sinu ninga iya semampai di keduan Apai Seumang Umang.

Ninga munyi nya Apai Sali lalu pedis amat ati laban nemu diri udah dikeduan Apai Seumang Umang baru. Iya lalu beguai guai ngabas ngagai pun kayu ke alai iya nginti pagi nya. Datai iya ba pun kayu nya lalu ngalih ke sepiak ari ke ukai uorng alai iya ngulor ke ginti. Sekali tak peda iya nyau denga denga pemesai lubang pun kayu nya tau alai mensia belalai. Peda iya kulit kerubong telu enggau repik penganan nyau betabur bekau Apai Seumang Umang makai umpan ke di ulur ke Apai Sali leboh ke ka nginti burong tiong pagi nya tadi. Naka iya pengeringat Apai Sali laban amat munyi ko bini iya Enchelegit iya sigi dikemula serta dikelakar Apai Seumang Umang baru.

Tumu pagi hari siti iya pan lalu nurun baru ga ka nginti burong tiong nya nitih ke padah burong tiong nya kemari. Tang penurun iya pagi nya enda mai umpan babi panggang enggau manok panggang tang semina mai buah pisang lengki sigi aja serta enggau ruas payan ti naka iya pemesai alai iya nyimpan ai angat. Datai iya ba tisi umai sida Apai Seumang Umang peda iya Apai seumang Umang endang udah bisi dia ngelulu kediri matah ke daun ubi.

“Tumu bendar nuan pagi tu Akan,” ko Apai Seumang Umang nanya iya dulu.
“Enggai nyadi enda tu Akan, Bangar amat burong tiong nya nemu bendar milih utai diempa ke umpan, nya alai aku nguji baru sehari tu,” ko iya nyaut Apai Seumang Umang.
“Kapa nuan ruas ngemesai nya deh Akan. Nama umpan bai nuan sehari tu,” pia ko Apai Seumang Umang bejako sambil nyeling ke bukai laban ti ka ketawa kediri empu ti beduan Apai Sali.
“Eh munyi ke dipinta meh Akan. Mai manok panggang enggau babi panggang aku dalam ruas tu enggau buah pisang nitih ke pinta burong tiong nya kemari,” pia ko iya ga nyaut sambil ti tuchum laban ka malas Apai Seumang Umang. Apai Seumang Umang endang mimit pan nadai meh nyangka Apai Sali nemu diri udah di keduan iya kemari.

Apai Sali lalu ngelulu kediri nginsap laban ngawak ke Apai Seumang Umang nya mupok dulu ngelaung ngagai pun kayu ke dikumbai bisi burong tiong besarang. Enda lama udah nya dinga iya tak nyau kaun kaung munyi burong tiong nya bejako nadai utai ngemanah manah nya ari munyi ke kemari. Apai Sali pan lalu beguai ga nuju pun kayu nya lalu ngulor ka buah pisang lengki ke nyadi ke umpan ka di kena iya nginti burong tiong nya. Udah nya peda iya enda lama buah pisang nya lalu abis, lalu dipeda iya semina kulit aja ke agi tekait ba mata ginti.

“Apo jampat amat burong tu makai. Umpan pan ka semina sigi tu aja bisi dibai aku,” ko iya bejako kediri beketup ngeli laban ti pedis ati ngagai Apai Seumang Umang.
Dinga iya lalu nyaut deh burong tiong dalam lubang kayu nya tadi.
“Panggang babi baru kami ka makai, buah pisang nya enda nyamai,” pia ko Apai Seumang Umang ke belalai dalam lubang kayu ngelulu Kediri nyadi burong tiong.
“Au lagi meh ! Nganti aku udah ngulih ke ruas panggang tu ari ema ,” pia ko Apai Sali.
Apai Seumang Umang pan lalu naka iya pengaga ninga Apai Sali baru ka ngulih ke ruas payan nadai utai ngemesai mesai nya dalam ema iya.
“Nyampau pemaioh lauk tu lagi, nya baru bebendar perut tu bentus kenyang makai sehari tu. Tau lalu lemai mulai kediri ke rumah,” ko Apai Seumang Umang bejako dalam ati diri.

Apai Sali pan lalu beguai guai ngulih ke ruas payan ari ema iya enggai ke siuh laban ai angat ke dibai iya ari rumah nya endang tak semadi enggai angat agi dibai iya nurun pagi nya laban ka manjah Apai Seumang Umang ti selalu ngayah ke iya. Apai Sali pan lalu enda chamang chamang nyiuh ka ai angat nya ngagai lubang pun kayu ke alai Apai Seumang Umang nya belalai makai umpan ke di ulur ke iya. Serta meh ai angat nya udah dipanjah Apai Sali ngagai Apai Seumang Umang sekali dinga Apai Sali tak nyau munyi remaung negong pa pengingar nyawa Apai Seumang Umang manjong dalam lubang kayu ke alai iya belalai.

“Apo Akan ! Parai aku tu Akan dipanjah nuan ngena ai angat ngenyadi tu,” ko Apai Seumang Umang rauh rauh nyabak tuai nat kediri betu.
Apai Sali lalu beguai guai ngebu kediri pulai belanda landa enggai kiroh ke Apai Seumang Umang ti nat ke pemedis laban betu ai angat nya tadi. Sambil ke belanda pulai iya pan naka iya pengaga laban udah tebalas ke Apai Seumang Umang ke selalau beduan iya.

Tiada ulasan: