Nangka ke diatu, nadai udah ditemu bisi bup tauka dokumen ti
nyemetak nerangka asal penatai bansa Iban. Pansik ke silik lalu nyengala pasal
bansa Iban pan nadai udah kala dipejalaika. Orang ke tuai-tuai semina nemu
bansa Iban datai ari Batang Kapuas, Kalimantan, di Indonesia.Enti nitihka
pansik orang ke landik pasal mensia, bansa Iban dipelabaka datai ari menua
Yunnan, di menua China. Ari Yunnan, Iban pindah ke Indochina. Ari Indochina,
Iban pindah ke Semenanjung Tanah Melayu (Malaya). Ari Malaya, Iban pindah ke
Sumatra. Penatai sebengkah pengarap ari menua Arab di Sumatra ngujungka Iban
pindah ke Borneo laban ti ngenggaika ajar pengarap ti mentin makai dagin
babi.Bisi mega siti agi pansik madahka bansa Iban tu datai ari Gunung Mensuat,
semak Mecca di Saudi Arabia. Ari Gunung Mensuat, Iban pindah ke Sumatra. Ari
Sumatra, Iban pindah ke Borneo iya nya nepat Batang Kapuas sebedau melunggang
ke Sarawak kitu.Taja pia, bisi seraban bansa Iban ke ukai datai ari Batang
Kapuas. Raban sida tu dibatak Sebatin ke bemain ai pasang enggau anak iya Derom
datai ari segum gigi gumbang. Iya mega bisi siku agi anak lelaki ke benama
Senaun. Sebatin tu datai ari Timur Tengah, tepawah dipangka ke gelumbang sereta
terengkah di Tanjung Datu ba ujung Pulau Borneo.Anak iya Derom beranakka Sera
Bungkuk Ketuk Tunjuk Penebuk Tiang Tembang ti nurunka Iban Ulu Batang Ai,
Beketan enggau Iban Saribas. Anak Sebatin ke benama Senaun tu nurunka Tugau,
iya nya siku tuai bansa Rajang tauka bansa Tanjong ke chukup beberita dulu
kelia. Tugau tu kering sereta berani. Empa pengering Tugau, ai kemi iya aja
tepesukka daun birah (keladi).Siti agi jerita madahka bansa Iban tu datai ari
Kamuja (munyi Cambodia). Iban pindah ari Kamuja meraka tasik ke Bintulu,
Sarawak laban enda tan begulai enggau sebengkah raban bansa ti ganas di Kamuja
ke dikumbai bansa Kamarau (munyi Khmer Rouge) ke suah kena pansa leka main asal
bansa Iban.Dulu kelia di Batang Ketungau, pati Kapuas bisi dih siti menua tauka
siti genturung pendiau ke dikumbai Tembawai Bejuah. Kedua bali nama iya Kemedu
Repuk Lampung, Ketimbang Lentur Ujung, Temaga Gelang, Terusan Tanjung Bakung
tauka Nanga Nuyan. Ba menua tu menya kitai Iban agi begulai sejalai enggau
Petara, antu, jelu enggau semua leman utai enseput dalam dunya tu. Sida iya
bisi tiga buah rumah panjai ti betuaika Sengalang Burung, Gemuring Gading (apai
Keling) enggau Bujang Sebalu Ngenang kedua bali nama Batu Anggung Ke Beruntung
Mali Balang (apai Tutung). Endur Tembawai Bejuah tu kelia kenu ku jerita tuai
bansa Iban nya ba urung bila tiga Batang Ketungau, pati Batang Kapuas iya nya
semak Lemu enggau Lepung Lidong dalam sitak Kabupaten Sintang, Kapuas Tengah,
Kalimantan Barat, Indonesia ke diatu.Bansa kitai ke ngumbai diri Iban bisi dua
kali ampit enggau beserara besai. Keterubah iya lebuh beserara enggau sida
Sengalang Burung, Sempulang Gana, Ribai, Apai Sabit Bekait, Ngelai enggau semua
leman utai enseput di dunya tu ke nyadi ba menua Tembawai Bejuah. Sida nya
kelia ke beserara enggau pangan diri ari Tembawai Bejuah nadai tentu temu kebuah
ke nyemetak tauka bebatang lalu pengingat orang ke tuai ari ai siti enggau ai
siti nadai tentu sebaka lalu mayuh besibil.Sekeda tuai ari Batang Engkari
enggau Kalaka, Saribas madahka kitai Iban kelia beserara bepun ari sida ti
berebutka pintu mas enggau Buah Nimung tauka Buah Pauh Bali tauka Buah Pauh
Laba ti tumbuh ba belakang Antu Gumba laban Buah Pauh Laba nya tau ke pengaruh
kena matak serang.Pengingat sekeda tuai ari Batang Undup madahka penyerara nya
kelia ketegal Bungai Nuing ti udu mejal Sengalang Burung berayah maya ngintu
Gawai Burung, iya nya lebuh sida ke pugu-pugu berani berayah ngelingi pun
sabang di tanju. Lebuh iya berayah, dia kaki Sengalang Burung lama agi tinggi
agi begantung ari tikai peda sida ti lalu ngujungka iya terus ke langit. Ari nya,
Sengalang Burung mih tuai keterubah angkat ninggalka Tembawai Bejuah nya
kelia.Sekeda tuai ari Batang Skrang madahka sida ti beserara nya ketegal ari
Antu Tapang ti enchuri semakau ari Sintau. Dikena malas penyai Antu Tapang,
Sintau lalu mukung Antu Tapang enggau tai sereta manching iya kemi. Nya mih
kebuah jugi (isi tumbung) idang manyi masam nyentuk ke sehari tu.Bisi mega
orang ke tuai madahka penyerara di Tembawai Bejuah nya kelia ketegal ari Keling
ke belaya enggau Apai Sambang Rumbang Kesuling, berebutka taring tengiling tau
ke aning simpai lengan. Laban Aki Nyakai Lang Benguk (Sengalang Burung) udah
belaya enggau Apai Selulut Ribut Ngusuk, berebutka batu tanduk pelanduk tau ke
penunduk madamka seruan. Laban Laja seduai Pungga udah belaya ngelaban Apai Bua
Buga, berebutka batu punggung kesa mesai ma tekaran Kayan. Laban Ngelai seduai
Tutung udah belaya ngelaban Apai Sambang Rumbang Ketebung, berebutka batu
tanduk adung raja ikan. Ditetak kitai ngena jaku pandak, sida tu beserara kelia
ketegal ari berebutka pengaruh tauka berebutka kuasa laban sama enggai alah ari
pangan diri.Penyerara ke dudi agi kenu ku jerita tuai ari Batang Lemanak
madahka kitai Iban beserara enggau orang Panggau Libau bepun ari Apai Keling ke
benama Chang Chelawang enda ulih peda agi udah iya ke makai sili tauka silui
ural tedung. Penyerara tu nyadi di Nanga Semitau, pemindah sida ari Lawai
Labai. Lawai Labai tu tembawai lama Iban enggau Orang Panggau udah ke beserara
besai ari Tembawai Bejuah (Tembawai Tampu Juah).Maya ke beserara ari Tembawai
Bejuah kelia;Sengalang Burung pindah ke Tansang Kenyalang. Ari Tansang
Kenyalang, Iya pindah baru ke Tuchung Besanjung Besinjang, Tatai Redai Isang
(kebung langit) nabanka gerempung balang begeman.Pulang Gana pindah ke Rantau
Rarau Temiang, Munggu Gulu Sengkenyang, Nanga Temaga Gelang nabanka leka
sesangga tanam.Ngelai seduai Tutung pindah ke Gelung Batu Nakung nabanka siung
raban peputan.Ribai pindah ke tasik besai nabanka pengembai ubat jedian.Apai
Sabit Bekait pindah ke langit mit nabanka rarit baku bekatan.Raja Tanduk pindah
ngagai Teluk Ai Nyuruk Keruk Semalam nabanka gulung buk tau ke penunduk madamka
seruan.Anda Mara pindah ke tasik reremba nabanka menaga tajau pelawan.Ini
Manang Menchi (Ini Andan) pindah ke langit siti nabanka batu enda kudi,
pengelasi ai pemalit tegalan.Ini Manang Chelung pindah ke tisi langit gadung,
nabanka lupung kulit enteli buban.Gemuring Gading pindah ke Tinting Rinding
Pendawan nabanka taring uting lunchik juring tau ke penyelinting pengerurus
tikam.Ba penyerara keterubah tu, kitai Iban agi begulai enggau orang Panggau.
Bisi jerita madahka kitai Iban enggau orang Panggau agi diau di Tembawai Bejuah
sepengudah beserara besai. Ari Tembawai Bejuah tu mih Iban enggau orang Panggau
pambar ari pangan diri laban enda tan begulai enggau Bungai Nuing. Pun jerita
iya keterubah tu baka tu:Nyau pengelama ke diau di Tembawai Bejuah, Gemuring
Gading parai tuai laban selalu dipekung penyakit pedis perut. Dikena bebasaka
pemati iya, ulit diletak sida pengelama tiga taun. Maya ke ngulit betambit
enggau langit, bekenang melintang bukit nya, semua utai idup enda diasuh ragak.
Enti manuk engkukuk, manuk sayat. Enti babi meruik, babi bunuh. Anak mit enda
diasuh inggar lalu utai idup ke bukai enti bisi didinga richah terus bunuh
tekala nya.
Tiada ulasan:
Catat Ulasan